پيامبر اعظم صلّى اللَّه عليه و آله دو بار ميان ياران خود عقد اخوّت بست : بار نخست در مكّه ميان مهاجران و بار دوم در آغازين روزهاى هجرت به مدينه ميان مهاجران و انصار . در هر دوبار ، خود آن حضرت با امير مؤمنان على عليه السّلام پيمان برادرى بست . بنابر اين ، در مشروعيت و مطلوبيت اين پيمان شكى نيست . 1 مؤمنان نيز از دير زمان به اين سنّت حسنه پايبند بوده و در روز عيد غدير با يكديگر عقد اخوّت مىبندند و اين كار را از اعمال اين روز خجسته مىدانند ؛ ليكن در اين خصوص مستندى روايى به دست نيامده است . برخى به نقل از كتاب زاد الفردوس ، ضمن اعمال روز عيد غدير چنين آورده‌اند : سزاوار است در اين روز با برادران دينى عقد اخوّت بسته شود ؛ بدين گونه كه دست راست خود را بر دست راست برادر مؤمنش بگذارد و بگويد : « آخَيْتُكَ فى اللَّهِ و صافَيتُكَ فى اللَّهِ و صافَحتُكَ فى اللَّهِ و عاهَدْتُ اللَّهَ و ملائكَتَهُ و كُتُبَهُ وَ رُسُلَهُ و انبياءَهُ و الأئِمَّةَ المَعصومينَ عَلَيهِمُ السّلامُ عَلى أنّى إنْ كُنتُ مِن أهلِ الجَنَّةِ و الشَّفاعَةِ و اذِنَ لى بأنْ أدخُلَ الجَنَّةَ ، لا أدخُلُها الّا وَ أنتَ مَعى ؛ براى خدا با تو برادر شدم و محبتم را براى خدا با تو خالص كردم و براى خدا دست در دست تو نهادم و با خدا ، فرشتگان ، كتابهاى آسمانى ، پيامبران و امامان معصوم عليهم السّلام پيمان بستم كه چنانچه از اهل بهشت و شفاعت شدم و اذن دخول در بهشت يافتم ، جز در معيت تو وارد بهشت نشوم » . برادر مؤمنش در پاسخ مىگويد : « قَبِلْتُ و أسقَطْتُ عَنْكَ جَميعَ حُقوقِ الاخُوَّةِ ما خَلا الشَفاعةَ و الدُّعاءَ و الزيارَةَ ؛ 2 پذيرفتم و تمامى حقوق برادرى ، جز شفاعت ، دعا و زيارت را از عهدهء تو برداشتم » . فراز « أسقَطْتُ . . . » را اولى نيز بگويد ؛ چنان كه دومى نيز جملهء « عاهَدتُ » را به گفتهء خود بيفزايد . 3 خواندن اين پيمان به غير عربى نيز جايز است و عربى بودن شرط آن نيست . 4

--> ( 1 ) . صيغ العقود و الايقاعات / 397 - 398 * ( 2 ) . مستدرك الوسائل 6 / 278 - 279 * ( 3 ) . صيغ العقود و الايقاعات / 402 * ( 4 ) . 404 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 1027 .